درباره تفاهمنامه ایران و آمریکا
عبدی کلانتری
یکشنبه ۲۴ خرداد ۱۴۰۵
در یک پیوستار تاریخی که نگاه کنیم، توافق دیروز بیشتر از آنکه شروع صلح پایدار باشد به یک قرارداد ترک مخاصمهی موقت شبیه میشود؛ توافقی میان دو دولتِ همواره متخاصم که آشتیناپذیر باقی خواهند ماند. به «مصلحت» ترامپ و جیمالف بود که تنگه گشوده شود و هزینهها بالاتر نرود. اما این دولتها عهدشکن هستند، توسعهطلبیهای خاص خود دارند، و هرکدام سهم بیشتری در خاورمیانه میطلبند. اسرائیل هم کوتاه نخواهد آمد؛ رقیبان انتخاباتی نتانیاهو از او هم تندروتر هستند!
حتا اگر پایان موقت ماجرا همان وضعیت «باخت ـ باخت» باشد که ما قبلاً در مقالهای توصیف کرده بودیم، بایدگفت میزان باخت همیشه حائز اهمیت است. توافقی که جنگ را متوقف کند جلو باخت بیشتر را میگیرد. باید از آن استقبال کرد ولو آنکه ماهیت دولتها و میزان آسیبها جایی برای دلگرمی باقی نمیگذارد، چه برسد به جشن و خوشحالی. رژیم ایران بعد از جنگ میتواند نظامیگراتر از قبل به راه کره شمالی برود و سرکوب داخلی را بیشتر کند. یا میتواند با غرب بیشتر بسازد و بازهم سرکوب داخلی را افزایش دهد. جمهوری اسلامی با «دشمن» بندوبست میکند، با مردم خودش هرگز!
جنگ دستاوردهای ناقص یا ناچیز جامعهی مدنی را از بین برد. خسارات مادی و روحی جنگ، آیندهی یک نسل را به باد داد. اما نکته اینجاست که ادامهی جنگ این پیامدها را وخیمتر میکرد تا بدان حد که میتوانست رویای راستگرایان اسرائیل را تحقق ببخشد یعنی نابودی بیشتر زیرساختها و ثروت ملی ایران، جنگهای داخلی، بیخانمانیهای وسیع، موجهای مهاجرت، و تجزیهی خاک.
نیروهای چپ ایران در زمان صلح به درستی در برابر دولت خودی و دولتهای استعماری مرز میکشند و جبههی سومی را برای نبرد با هر دو شکل میدهند. اما در وضعیت جنگی و در میانهی بمبارانِ خارجی، امکان نبرد همزمان با دولت خودی و دولت متجاوز از آنها سلب میشود. حتا اگر به طور فعال در امر دفاع قانونی شرکت نکنند، به ناچار نظارهگر باقی می مانند. در فقدان «وضعیت انقلابی» و نبود سازمانهای هدایتگر انقلاب مردمی، وقتی جنگی در میگیرد و ادامه مییابد، شکل دادن به جبههی سوم درون کشور تقریباً ناممکن میشود. بناچار تنها سیاست عملی، سیاست تبلیغ صلح و ترک مخاصمه است. نیروهایی که بر طبل «جنگجنگ تا پیروزی» میکوبند ـــ چپ محور مقاومت، در کنار اپوزیسیون نیابتی نتانیاهو ـــ از این توافق خرسند نیستند. هر دو آرزوفروشی کردهاند و میکنند. توافق دیروز حتا اگر یک تنفس موقت باشد به نفع مردم است و باید به دوام آن یاری رساند. سیاست مردمی، سیاست صلح است. ///
منبع: فیسبوک عبدی کلانتری
